سگمنتشن مارکتینگ یک روش است که در آن با توجه به ویژگی‌های مختلف مشتریان، آن‌ها را به گروه‌های مختلفی تقسیم بندی می‌کنیم. این روش در بازاریابی برای شناسایی نیازها، خواسته‌ها و مشکلات مشتریان بسیار مفید است و به کمک آن می‌توان بهترین راه حل‌های بازاریابی را برای هر گروه پیدا کرد. هدف اصلی سگمنتشن مارکتینگ، ارائه محصولات و خدمات بهتر و هدفمندتر به مشتریان است. در این مقاله، به بررسی مفهوم سگمنتشن مارکتینگ، انواع آن، مزایا و معایب آن و روش‌های پیاده‌سازی آن می‌پردازیم.

سگمنتشن مارکتینگ چیست؟

سگمنتیشن مارکتینگ به معنای تقسیم بندی بازار به گروه‌های کوچکتر و هدفمندتر است که در نتیجه آن، شرکت‌ها می‌توانند راهبردهای بازاریابی خود را بر اساس نیازها، خصوصیات و علاقه‌های مختلف مشتریان ارائه دهند. در این روش، با تحلیل و شناخت ویژگی‌های مشتریان و داده‌های بازار، بازار به گروه‌هایی از مشتریان با ویژگی‌های مشابه تقسیم می‌شود و سپس استراتژی‌های بازاریابی متفاوتی برای هر گروه پیشنهاد می‌شود. این روش به شرکت‌ها کمک می‌کند تا بازاریابی هدفمندتر و موثرتر انجام دهند و نیازهای مشتریان را بهتر درک کنند.

انواع سگمنتیشن چیست؟

سگمنتیشن یا تقسیم‌بندی مشتریان به دسته‌های مختلف، به منظور شناسایی نیازها و خواسته‌های آن‌ها، تعیین استراتژی‌های بازاریابی و بهبود روابط با مشتریان انجام می‌شود. در ادامه، برخی از انواع سگمنتیشن را بررسی می‌کنیم:

۱٫ سگمنتیشن دموگرافیک: در این نوع سگمنتیشن، مشتریان بر اساس ویژگی‌های دموگرافیکی مانند سن، جنسیت، شغل و تحصیلات تقسیم‌بندی می‌شوند. این نوع سگمنتیشن به کمک داده‌هایی همچون تلفن‌همراه، آدرس ایمیل و شبکه‌های اجتماعی قابل انجام است.

۲٫ سگمنتیشن رفتاری: در این نوع سگمنتیشن، مشتریان بر اساس رفتارهای خود تقسیم‌بندی می‌شوند. برای مثال، مشتریانی که به دنبال خرید محصولات با قیمت پایین هستند یا مشتریانی که از تخفیف‌ها استفاده می‌کنند.

۳٫ سگمنتیشن جغرافیایی: در این نوع سگمنتیشن، مشتریان بر اساس منطقه جغرافیایی، شهر و کشور تقسیم‌بندی می‌شوند. این نوع سگمنتیشن به کمک آدرس مشتری، کد پستی و تاریخچه خرید انجام می‌شود.

۴٫ سگمنتیشن روان‌شناختی: در این نوع سگمنتیشن، مشتریان بر اساس شخصیت، ارزش‌ها و نیازهای روانی خود تقسیم‌بندی می‌شوند. برای مثال، مشتریانی که به دنبال تجربه خرید لوکس هستند یا مشتریانی که به دنبال تجربه خرید به صورت آنلاین هستند.

۵٫ سگمنتیشن اجتماعی: در این نوع سگمنتیشن، مشتریان بر اساس وضعیت اقتصادی، فرهنگی و خانوادگی تقسیم‌بندی می‌شوند. برای مثال، مشتریانی که به دنبال محصولات با کیفیت بالا هستند یا مشتریانی که به دنبال تجربه خرید به صورت خودکار هستند.

چگونه مخاطبان را بخش بندی کنیم؟

برای بخش بندی مخاطبان، ابتدا باید با تحلیل داده‌های موجود در دسترس خود، اطلاعاتی درباره مشتریان و مخاطبان خود جمع آوری کنید. سپس می‌توانید با استفاده از این داده‌ها، مخاطبان خود را بر اساس ویژگی‌هایی مانند سن، جنسیت، محل زندگی، شغل، سابقه خرید، علاقه‌ها و نیازهای آن‌ها بخش بندی کنید.
همچنین، می‌توانید به افرادی که در شبکه‌های اجتماعی یا فضای مجازی حضور دارند، توجه کنید و با تحلیل فعالیت‌های آن‌ها در این شبکه‌ها، به نحوه بخش بندی آن‌ها بپردازید.

در نهایت، برای بهتر شناختن مخاطبان خود و ارائه خدمات بهتر، می‌توانید از روش‌هایی مثل مصاحبه با مشتریان، پرسشنامه‌های رضایت‌مندی و یا برگزاری جلسات گروهی استفاده کنید.

مزایای بخش بندی مخاطبان یا سگمنتیشن

بخش‌بندی مخاطبان (سگمنتیشن) به شما کمک می‌کند تا درک بهتری از نیازهای مخاطبان خود داشته باشید و بر اساس آن، استراتژی بازاریابی خود را بهینه کنید. در ادامه، به برخی از مزایای بخش‌بندی مخاطبان اشاره می‌کنم:

۱. افزایش اثربخشی بازاریابی:

با بخش‌بندی مخاطبان، شما می‌توانید به صورت دقیق‌تری اطلاعاتی را در مورد نیازها و الگوهای خرید مخاطبان خود جمع‌آوری کنید و با توجه به این اطلاعات، استراتژی بازاریابی خود را بهبود ببخشید.
مثال: فروشگاه آنلاینی که عرضه کالاهای مختلفی همچون لباس، کفش، لوازم آرایشی و بهداشتی، لوازم خانگی و … دارد، با بررسی داده‌های خود، متوجه می‌شود که یکی از مخاطبان اصلی آن، زنان جوان و متأهل هستند. با توجه به این موضوع، فروشگاه می‌تواند استراتژی بازاریابی خود را به‌صورتی تغییر دهد که بیشترین تأثیر را در جذب همین گروه از مخاطبان داشته باشد.

۲. بالا بردن سطح رضایت مشتری:

با بخش بندی مخاطبان، می‌توانید به شکل بهتری با مشتریان خود ارتباط برقرار کنید و نیازهای آن‌ها را به صورت دقیق‌تری برآورده کنید. این امر می‌تواند به بالا بردن سطح رضایت مشتریان کمک کند.
مثال:برای مثال یک شرکت پستی که خدماتی همچون ارسال نامه‌های رسمی، ارسال مرسولات و … دارد، با بررسی نظرات مشتریان، متوجه می‌شود که برخی از آن‌ها با تأخیر در ارسال مرسولات مشکل دارند. با توجه به این موضوع، شرکت می‌تواند خط مستقیمی برای رفع مشکلات مرتبط با تأخیر ارسال مرسولات به مشتریان خود ایجاد کند.

۳. کاهش هزینه‌های بازاریابی:

با بخش‌بندی مخاطبان، شما می‌توانید به دقت بیشتری در شناخت نیازهای هر گروه از مخاطبین خود دست پیدا کنید. با این شناخت، می‌توانید استراتژی بازاریابی مناسب‌تری را برای هر گروه طراحی کنید و بدین ترتیب، هزینه‌های بازاریابی خود را کاهش دهید.
به عنوان مثال، فرض کنید که شما یک فروشگاه آنلاین دارید که محصولات خود را به دو گروه مختلف، یعنی کاربران حرفه‌ای و کاربران عادی تقسیم کرده اید. با بخش‌بندی این دو گروه، می‌توانید بهترین روش‌های بازاریابی را برای هر گروه مشخص کنید.
برای مثال، ممکن است کاربران حرفه‌ای به دنبال محصولات با کیفیت و قابل اعتماد هستند، در حالی که کاربران عادی به دنبال قیمت مناسب‌تر و تخفیف‌های بیشتر هستند. با شناخت این نیازها، می‌توانید استراتژی‌های بازاریابی خود را برای هر گروه بهینه کنید و از این رو، با کاهش هزینه‌های بازاریابی، سود خود را افزایش دهید.

بهبود نرخ بازگشت مشتریان:

با بخش بندی مخاطبان، شما می‌توانید بهترین راهکارهای برای ارائه پیام‌های مناسب و جذاب به هر پروفایل مختلف مشتری را پیدا کنید. این کار باعث ایجاد تجربه خاص و منحصر به فردی برای هر گروه از مشتریان می‌شود که باعث جذب مشتریان جدید و حفظ مشتریان قبلی می‌شود.
به عنوان مثال، فرض کنید که شما دارای یک فروشگاه آنلاین هستید که محصولات مختلفی را به فروش می‌رساند. در صورتی که مشتریان شما با هرگونه پیام تبلیغاتی مواجه شوند، بسیاری از آن‌ها ممکن است به این پیام ها اهمیت ندهند و محصولات شما را فراموش کنند. با این حال، با استفاده از بخش بندی مخاطبان، شما می‌توانید به هر پروفایل مختلف مشتری پیام مناسب و جذابی را ارائه دهید. به عنوان مثال، اگر یک مشتری علاقه‌مند به محصولات زیبایی است، می‌توانید به او پیام تبلیغاتی در مورد آخرین محصولات زیبایی خود ارسال کنید. این کار باعث جذب مشتریان جدید و حفظ مشتریان قبلی می‌شود.

مثال ایجاد استراتژی تقسیم بازار

استراتژی تقسیم بازار یک روش مؤثر برای بهره‌برداری از بازارهای هدف است. برای ایجاد استراتژی تقسیم بازار، شما باید ابتدا بازارهای مختلفی که قصد دارید در آن‌ها حضور داشته باشید، شناسایی کنید. سپس، برای هر بازار، بیشترین نیازهای مشتریان و رقبای خود را شناسایی کرده و بر این اساس، استراتژی‌های خود را برای رقابت با آن‌ها تعیین کنید.

به عنوان مثال، شما ممکن است قصد داشته باشید در دو بازار مختلف فعالیت کنید: بازار مبلمان و بازار الکترونیکی. در بازار مبلمان، شما ممکن است بتوانید با ارائه انواع مبلمان با کیفیت بالا و قیمت مناسب، با رقبای خود رقابت کنید. در بازار الکترونیکی، شما ممکن است با ارائه خدمات پس از فروش عالی و قیمت مناسب، با رقبا رقابت کنید.

در هر صورت، برای تعیین استراتژی تقسیم بازار، شما باید با تجزیه و تحلیل دقیق نیازهای مشتریان و رقبای خود، به دست آوردن اطلاعات ارزشمندی را درباره بازارهای هدف خود داشته باشید. سپس، با توجه به این اطلاعات، استراتژی‌هایی را برای پیشروی در بازارهای هدف خود تعیین کنید.

جمع بندی:

در کل، بخش بندی مخاطبان باعث بهبود نرخ بازگشت مشتریان می‌شود و این امر باعث افزایش فروش، کاهش هزینه‌های تبلیغات، بهبود تجربه مشتری و بهبود نرخ تبدیل مشتریان به خریداران می‌شود. با بندی بازار، شما می‌توانید بازارهای هدف خود را به شکل دقیق تری شناسایی کنید و سپس استراتژی‌های بازاریابی مناسب را برای هر گروه از مشتریان طراحی کنید. این کار به شما کمک می‌کند تا به خوبی درک کنید که فرداگرایان، مثلاً، چه نوع محصولات و خدماتی را بهتر پذیرفته و به آن‌ها علاقه‌مند هستند؛ به عنوان مثال، آن‌ها ممکن است اهمیت بیشتری به برندهای حامی ارزش‌های اجتماعی و محیطی بدهند. همچنین، شما می‌توانید با توجه به نیازهای و ویژگی‌های خاص هر گروه از مشتریان، محصولات و خدمات خود را بهتر به آن‌ها معرفی کنید.

بنابراین، با استفاده از بندی بازار، شما می‌توانید برای هر بازار هدف، استراتژی‌های مخصوص به خود را طراحی کنید. این به شما کمک می‌کند تا نتایج بهتری را در کمپین‌های بازاریابی خود ببینید و بازدهی و درآمد خود را افزایش دهید. علاوه بر این، با استفاده از بندی بازار، شما می‌توانید مشتریان خود را به صورت دقیق‌تری درک کنید و درک بهتری از نیازهای آن‌ها پیدا کنید، که این مسئله به شما کمک می‌کند تا ارتباط بهتری با آن‌ها برقرار کنید و برای آن‌ها تجربه بهتری فراهم کنید.