دامنه کشورها (ccTLD) چیست؟ انواع، قوانین ثبت و نکات کاربردی
دامنه کشورها چیست؟ دامنه سطح بالای کد کشور (ccTLD) یک نام دامنه سطح بالا است که برای ارائه دامنه برای یک کشور خاص یا یک منطقه جغرافیایی استفاده میشود. یکی از مهمترین و پرکاربردترین این پسوندها، دامنه سطح بالای کد کشوری (ccTLD) هستند که هر کدام هویت جغرافیایی مشخصی را نمایندگی میکنند. دامنه سایت کشورها، […]
۱۴/۱۱/۲۰۲۵
آخرین بروزرسانی:
۲ هفته پیش
دامنه کشورها (ccTLD) چیست؟ انواع، قوانین ثبت و نکات کاربردی
دامنه کشورها چیست؟ دامنه سطح بالای کد کشور (ccTLD) یک نام دامنه سطح بالا است که برای ارائه دامنه برای یک کشور خاص یا یک منطقه جغرافیایی استفاده میشود. یکی از مهمترین و پرکاربردترین این پسوندها، دامنه سطح بالای کد کشوری (ccTLD) هستند که هر کدام هویت جغرافیایی مشخصی را نمایندگی میکنند.
دامنه سایت کشورها، از دو حرف ساده بگیریم تا کاربردهای پیچیده و بینالمللی، هم نشاندهنده کشور یا منطقه شما هستند و هم فرصتهایی برای افزایش اعتماد کاربران، هدفگیری دقیق جغرافیایی و حتی ایجاد خلاقیت در انتخاب نام دامنه فراهم میکنند.
در این مقاله از مجله پارس هاست، هر آنچه باید درباره کد کشوری، انواع آن، قوانین ثبت و مزایای استفاده از آن را بدانید، بهزبانی ساده و کاربردی مرور خواهیم کرد. پس اگر میخواهید بدانید دامنه کشورها چیست و اطلاعاتی مفید درباره آنها کسب کنید، در ادامه همراه ما باشید.
پسوند دامنه کشورها چیست؟
دامنه سطح بالای کد کشوری یا ccTLD (Country Code Top-Level Domain) یکی از انواع دامنههای سطح بالا (TLD) در اینترنت است که برای هر کشور، قلمرو یا منطقه خاص اختصاص داده میشود. این دامنهها اغلب از دو حرف تشکیل میشوند و بر اساس کدهای کشوری استاندارد ISO 3166-1 تعریف شدهاند.
استفاده از این نوع پسوندها در سال ۱۹۸۵ آغاز شد و اولین پسوندهای ارائه شده در آن سال .US (ایالات متحده)، .UK (بریتانیا) بودند. تا به امروز بیش از ۳۰۰ پسوند کد کشوری وجود دارد که از این میان .CN (چین)، .TK (اتوکلاو)، .DE (آلمان)، .UK (بریتانیا) بیشترین دامنههای ثبتشده را دارند.
ثبت دامنه با پسوندهای کد کشوری (ccTLDها) مشمول محدودیتهایی است که میتواند برای هر کدام متفاوت باشد. برخی نیاز به ارائه اطلاعات شهروندی مخصوص به همان کشور و یا موقعیت جغرافیایی را دارند، اما بعضی دیگر جنبه عمومیتری دارند و نیازی به ارائه اطلاعات شهروندی برای خرید دامنه را ندارند.
در جدول زیر لیست دامنه کشورهایی که محدودیت ثبت دارند را مشاهده میکنید:
| محدودیت ثبت | کشور | ccTLD |
| شهروند، مقیم یا سازمان آمریکایی | ایالات متحده | .us |
| داشتن آدرس فیزیکی در ژاپن | ژاپن | .jp |
| نیاز به آدرس پستی محلی برای تماس اداری | آلمان | .de |
| الزامات حضور کانادایی | کانادا | .ca |
| حضور استرالیایی و شماره کسبوکار (ABN) | استرالیا | .au |
| نیاز به شناسه ایرنیک | ایران | .ir |
ساختار و ویژگیهای دامنه کشورهای مختلف
هر کدام از دامنههای ملی (ccTLD) ویژگیها و قوانینی دارند که هویت جغرافیایی و مدیریتی کشورها را مشخص میکند:
-
دو حرفی بودن: تمام ccTLD ها از دو حرف تشکیل شدهاند و از الفبای لاتین (ASCII) استفاده میکنند؛ برای مثال .fr برای فرانسه، .de برای آلمان و .ir برای ایران.
-
نمایندگی جغرافیایی: هر دامنه ccTLD نشاندهنده موقعیت جغرافیایی یا هویت ملی یک کشور است و اغلب بهعنوان پسوند رسمی آن کشور شناخته میشود؛ مانند .be برای بلژیک، .in برای هند و .mx برای مکزیک.
-
مدیریت: مسئولیت مدیریت و تخصیص این دامنهها برعهده نهادهایی است که توسط سازمان IANA (مرجع واگذاری اعداد و نامهای اینترنتی) تعیین شدهاند.
ارتباط دامنههای کشورها با استاندارد ISO 3166-1
پایه و مبنای نامگذاری ccTLD ها در سند RFC 1591 تعریف شدهاست. طبق این استاندارد، هر کشور دارای یک کد دو حرفی منحصربهفرد است که بهعنوان دامنه سطح بالای آن کشور استفاده میشود. در کنار این ساختار استاندارد، برخی استثناهای تاریخی و فنی نیز وجود دارند:
-
بریتانیا (.uk): با وجود اینکه کد ISO برای بریتانیا GB است، دامنه .uk به دلیل پیشینه تاریخی، بهعنوان دامنه اصلی این کشور استفاده میشود.
-
اتحادیه اروپا (.eu): گرچه اتحادیه اروپا کشور نیست، اما کد EU بهصورت استثنائی در فهرست ISO 3166-1 ذخیره شده و ICANN استفاده از .eu را تایید کرده است.
-
جزایر آسنشن (.ac): این جزیره نیز دارای دامنه اختصاصی .ac است که از فهرست کدهای ذخیرهشده ISO گرفته شده است.
-
اتحاد جماهیر شوروی (.su): با وجود انحلال شوروی، دامنه .su همچنان در حال استفاده است، هرچند کد مربوط به آن از فهرست ISO حذف شده است.
تفاوت TLD و gTLD با دامنه کشورها چیست ؟
دامنه سطح بالا TLD بالاترین بخش در ساختار نام دامنههای اینترنتی است؛ همان پسوندی که در انتهای نام سایتها قرار دارد.
مثلا در example.com، بخش .com همان TLD است. TLD به دو دسته اصلی تقسیم میشوند:
- دامنههای کد کشوری (ccTLD)
- دامنههای عمومی (gTLD)
با مطالعه جدول زیر بهتر متوجه خواهید شد که تفاوت TLD و gTLD با دامنه کشورها چیست:
| مثال | کاربرد اصلی | ساختار | نوع دامنه |
| .com, .ir, .org | بالاترین سطح در DNS | پسوند کلی در انتهای نام دامنه | TLD |
| .uk, .de, .ir | نشاندهنده کشور یا قلمرو | دو حرفی (کشوری) | ccTLD |
| .com, .shop, .tech | نشاندهنده نوع فعالیت یا صنعت | عمومی یا موضوعی | gTLD |
ccTLDهای منسوخ شده
شرکت ICANN (شرکت اینترنتی برای نامها و شمارههای اختصاصیافته) علاوهبر ارائه پسوندها، مسئول حذف ccTLDهایی است که دیگر متعلق به دنیای امروزی نیستند. در واقع، ccTLD ها نیز تحت تاثیر عوامل اجتماعی و سیاسی قرار میگیرند و با حذف یا تغییر نام کشور، تغییر یا حذف میشوند. برخی از این پسوندها عبارتند از:
-
.ZR: این پسوند قبلا متعلق به جمهوری زئیر بود که بعدا به جمهوری کنگو تغییر نام داد، بنابراین پسوند کد کشوری آن از .ZR به .CD تغییر یافت و ICANN پسوند .ZR را در سال ۲۰۰۱ لغو کرد.
-
.YU: این پسوند به جمهوری سابق یوگسلاوی اختصاص داشت و در سال ۲۰۱۰ متوقف شد. از آن زمان، با .RS (برای صربستان) و .ME (برای مونته نگرو) جایگزین شدهاست.
دلیل استفاده از دامنه کشورها چیست؟
استفاده از دامنههای ملی مزایای مهمی برای اعتماد مشتری، سئو و دسترسی آسانتر به وبسایت فراهم میکند:
۱- اعتماد مشتری
ccTLDها به ایجاد اعتماد میان مشتریان و کاربران شناخته شدهاند. با توجه به اینکه پسوند دامنه کشورها برگرفته از نام کشور یا منطقه جغرافیایی است، ساکنان آن منطقه با آن پسوند آشنایی بیشتری دارند. مدت زیادی از ارائه ccTLD ها میگذرد و این پسوندها بهعنوان پسوندهای جدی و معتبر شناخته میشوند، در حالی که برخی از پسوندهای عمومی برای کاربردهای کمارزشتر ارائه شدهاند.
با استفاده از ccTLD، شما همچنین به مشتریان فعلی و بالقوه خود این پیام را منتقل میکنید که حضور محلی دارید.
۲- تاثیر ccTLD بر موتورهای جستجو
وقتی از ccTLD استفاده میکنید، به Google اطلاع میدهید که کسبوکار شما کشور خاصی را هدف قرار داده است. برای تعیین بهترین مخاطب هدف برای یک صفحه، گوگل به ccTLD سایت شما نگاه میکند زیرا به موتورهای جستجو نشان میدهد که سایت شما بهصراحت برای کشور خاصی طراحی شدهاست.
با استفاده از ccTLD، برای هدفگیری محتوای سایت خود در یک کشور یا بازار خاص، نیازی به استفاده از Geotargeting ندارید؛ روشی که اغلب برای وبسایتهایی مفید است که از gTLD استفاده میکنند و وابسته به کشور خاصی نیستند.
۳- دسترسی بیشتر نسبت به .COM
اگر در صدد انتخاب پسوند .COM هستید اما نام دامنه موردنظر شما در دسترس نیست، انتخاب ccTLD میتواند گزینه خوبی باشد.
بیش از ۱۵۰ میلیون دامنه ثبتشده وجود دارد و بسیاری از نامهای دلخواه با پسوند .COM در دسترس نیستند. استفاده از یک ccTLD میتواند راهکاری مناسب برای حفظ نام دامنه موردنظر و در عین حال داشتن یک گزینه کوتاه و کاربردی باشد.
۴- کوتاهی ccTLD ها
همانطور که پیشتر اشاره شد، ccTLD ها یا دامنه سایت کشورها از دو حرف تشکیل شدهاند، مشخصهای که آنها را به کوتاهترین پسوندهای دامنه تبدیل میکند. این موضوع میتواند مزیت بزرگی باشد، بهویژه اگر نام تجاری شما کمی طولانی است و نمیخواهید پسوند طولانیتری به آن مرتبط شود.
یک پسوند کوتاه باعث میشود آدرس وبسایت شما آسانتر بهخاطر سپرده شود و چاپ نام دامنه روی کارتهای ویزیت نیز سادهتر باشد.
دامنههای کشوری باز یا عمومی (Open or Generic ccTLDs – gccTLDs)
دامنههای کشوری باز زیرمجموعهای از دامنههای سطح بالای کد کشوری (ccTLD) هستند که برخلاف بسیاری دیگر از دامنههای سطح بالای ملی، هیچ محدودیت جغرافیایی یا اقامتی برای ثبت ندارند. بههمین دلیل، هر فرد یا سازمان در سراسر جهان میتواند آنها را آزادانه ثبت و استفاده کند.
به دلیل این ویژگی، بسیاری از این دامنهها بهعنوان ccTLD شناخته میشوند و عملا عملکردی مشابه دامنههای عمومی (gTLD) مانند .com یا .net دارند.
کاربردهای دامنههای باز
دامنههای کشوری باز بهطور معمول برای اهداف زیر استفاده میشوند:
- هک دامنه (Domain Hack): ساخت نامهای خلاقانه مانند about.me یا play.io.
- استفادههای تجاری و برندینگ جهانی: بدون توجه به کشور اصلی دامنه.
- کاربرد موضوعی: تطبیق پسوند با حوزه فعالیت (مثلا .ai برای هوش مصنوعی یا .tv برای رسانه)
نمونه دامنههای کشوری باز و کاربرد آنها
در جدول زیر نمونههایی از دامنههای کشوری باز و کاربرد هر یک را مشاهده میکنید:
| ویژگیها و نکات برجسته | کاربرد جهانی / معنای رایج | کشور مبدا | پسوند دامنه |
| بدون محدودیت ثبت؛ محبوب بین استارتاپها | جایگزین .com مخفف Company یا Content |
کلمبیا | .co |
| بسیار محبوب بین شرکتهای نرمافزاری و استارتاپها | مرتبط با فناوری و Input/Output | قلمرو اقیانوس هند بریتانیا | .io |
| منبع درآمد ملی (≈۱۰٪ تولید ناخالص داخلی) | مخفف Television | تووالو | .tv |
| پرکاربرد در پروژههای هوش مصنوعی و فناوری | مخفف Artificial Intelligence | آنگویلا | .ai |
| مناسب برای برندهای صوتی و رسانهای | مرتبط با ایستگاههای رادیویی و پادکستها | ایالات فدرال میکرونزی | .fm |
| کاربرد خلاقانه در دامنههایی مانند love.me | برای برندینگ شخصی و وبسایتهای فردی | مونتهنگرو | .me |
| ثبت آزاد برای همه کاربران در جهان | دامنه عمومی و بدون محدودیت | جزایر کوکوس | .cc |
| به دلیل استفاده گسترده در فیشینگ، شهرت امنیتی ضعیف دارد | دامنه رایگان و پرکاربرد | توکلائو | .tk |
لیست دامنه سایت کشورهای دیگری که هماکنون برای ثبت محدودیت جغرافیایی ندارند و با اطلاعات کاربران ایرانی نیز قابل ثبتاند، عبارتند از:
- tw.
- at.
- ws.
- be.
- pw.
- cc.
- bz.
میتوانید آنها را با نام دامنه مورد نظر خود در صورت آزاد بودن بهراحتی ثبت کنید. پسوندهای زیر نیز محدودیتی جغرافیایی برای ثبت ندارند و برای ثبت آنها باید اطلاعات مربوط به شهروند غیرایرانی ارائه دهید:
- ac.
- io.
- id.
- cx.
- cz.
نکته: برای ثبت دامنهها با سایر پسوندهای کد کشوری در صورتی که دارای محدودیت جغرافیایی باشند، باید اطلاعات مربوط به شهروند ساکن همان منطقه یا کشور را ارائه دهید.
پسوند IR. کد کشوری مختص ایران
پسوند .ir نیز از انواع پسوندهای کد کشوری است که مختص ایران است و شهروندان ایرانی یا افرادی که دارای گذرنامه ایرانی هستند، میتوانند آن را ثبت کنند. برای ثبت پسوند .ir ابتدا باید در سایت nic.ir نسبت به ثبت شناسه ایرنیک اقدام کنید.
قوانین کلی دامنه کشورها چیست؟
در ثبت دامنههای ccTLD یا کد کشوری باید توجه کنید که اطلاعات مربوط به شهروند همان کشور برای ثبت ارائه شود. بهعنوان مثال، برای ثبت دامنه با پسوند .it که مختص ایتالیا است، باید اطلاعات مربوط به یک شهروند ایتالیایی هنگام ثبت ارائه شود.
همچنین، ccTLD ها دوره Redemption یا تمدید با جریمه ندارند و در صورت عدم تمدید، دامنه بهصورت مستقیم قفل میشود و در وضعیت Pending Delete یا حالت پاک شدن قرار میگیرد. در صورتی که تمایل به مالکیت مجدد دامنه داشته باشید، باید تا زمان آزادسازی و ثبت مجدد آن منتظر بمانید؛ البته این در صورتی است که دامنه بلافاصله پس از آزادسازی توسط شخص دیگری ثبت نشود.
برای جلوگیری از این وضعیت، بهتر است حدود ۱۰ روز قبل از تاریخ انقضای دامنه با پسوند کد کشوری نسبت به تمدید آن اقدام کنید.
لیست دامنه کشورها چیست؟
در جدول زیر تعدادی از دامنه سایت کشورها که در شرکت پارس هاست برای ثبت ارائه میشود همراه با نام کشور مختص آنها آمدهاست:
| نام کشور | پسوند | نام کشور | پسوند |
| ایران | .ir | کلمبیا | co. |
| جزایر آسکنشن | ac. | مونته نگرو | me. |
| هلند | nl. | توالو | tv. |
| ایتالیا | it. | تایوان | tw. |
| هند انگلستان | io. | اتریش | at. |
| اندونزی | id. | ساموای غربی | ws. |
| کانادا | ca. | بلژیک | be. |
| چین | cn. | پالایو | pw. |
| جزیره کریسمس | cx. | جزایر کوکو | cc. |
| جمهوری چک | cz. | بلز | bz. |
| ایرلند | ie. | ایالات متحده آمریکا | us. |
| جزیره من | im. | انگلیس | uk. |
| اتحادیه اروپا | .eu | سوئد | se. |
| آلمان | de. | ||
| هند | in. |
دامنههای بینالمللیشده سطح بالای کشوری (IDN ccTLDs)
دامنههای IDN ccTLD نوعی از دامنههای سطح بالای کشوری هستند که به کاربران امکان میدهند از حروف غیرلاتین و زبان مادری خود در آدرس وب استفاده کنند. این دامنهها ضمن ایجاد تجربه کاربری بهتر برای کاربران بینالمللی، هویت ملی و فرهنگی کشورها را در اینترنت نمایندگی میکنند.
تاریخچه و پیادهسازی دامنههای IDN ccTLD به این صورت است که پذیرش درخواستها از سوی سازمان ICANN از نوامبر ۲۰۰۹ آغاز شد و اولین مجموعههای این دامنهها در می ۲۰۱۰ در سیستم DNS نصب شدند. این مجموعهها شامل نامهای عربی برای کشورهای مصر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی بود. تا آن زمان، ۲۱ کشور درخواستهای خود را برای IDN ccTLD به ICANN ارسال کرده بودند که ۱۱ زبان مختلف را نمایندگی میکردند.
الزامات فنی و امنیتی
شرکت ICANN برای جلوگیری از حملات امنیتی مانند IDN Homograph Attacks (دامنههای شبیه به دامنههای واقعی با حروف مشابه از الفبای دیگر)، قوانین زیر را تعیین کردهاست:
- حداقل یک کاراکتر متمایز: دامنه باید حداقل یک حرف داشته باشد که شبیه به حروف لاتین نباشد.
- حداقل طول: دامنه باید حداقل سه حرف داشته باشد.
- جلوگیری از شباهت: نام دامنه نباید شبیه دامنه دیگر باشد، حتی با الفبای متفاوت.
- رمزگذاری Punycode: کاراکترهای غیرلاتین به فرم Punycode تبدیل میشوند تا در سیستم DNS پردازش شوند.
نمونههایی از IDN ccTLDها
در این جدول نیز مثالهایی از IDN cc TLDها را مشاهده میکنید:
| نام DNS (Punycode) | IDN ccTLD | کشور/منطقه | زبان / اسکریپت | نام معادل انگلیسی |
| xn--lgbbat1ad8j | .الجزائر | الجزایر | عربی | al-Jazā’ir |
| xn--mgbgu82a | .ڀارت | هند | سندی (عربی) | Bhārat |
| xn--mgba3a4f16a | .ایران | ایران | فارسی (عربی) | Īrān |
| xn--mgbayh7gpa | .الاردن | اردن | عربی | al-Urdun |
| xn--mgberp4a5d4ar | .السعودیه | عربستان سعودی | عربی | as-Suʿūdīya |
| xn--p1ai | .рф | روسیه | سیریلیک | rf |
| xn--j1amh | .укр | اوکراین | سیریلیک | ukr |
| xn--mgbaam7a8h | .امارات | امارات متحده عربی | عربی | Imārāt |
| xn--3e0b707e | .한국 | کره جنوبی | هانگول | Hanguk |
| xn--o3cw4h | .ไทย | تایلند | تایلندی | Thai |
| xn--y9a3aq | .հայ | ارمنستان | ارمنی | hay |
| xn--yfro4i67o | .新加坡 | سنگاپور | چینی | Xīnjiāpō |
| xn--clchc0ea0b2g2a9gcd | .சிங்கப்பூர் | سنگاپور | تامیلی | Cinkappūr |
| xn--kpry57d | .台灣 | تایوان | چینی سنتی | Táiwān |
| xn--e1a4c | .ею | اتحادیه اروپا | بلغاری (سیریلیک) | eyu |
| xn--qxa6a | .ευ | اتحادیه اروپا | یونانی | ey |
| xn--qxam | .ελ | یونان | یونانی | el |
سخن آخر
با مطالعه این مقاله دانستیم که دامنههای کشورها چیست و چه اهمیت و کاربردی دارند. این دامنهها با هدف شناسایی هویت ملی یا جغرافیایی یک وبسایت استفاده میشوند و میتوانند به کسبوکارها کمک کنند تا ارتباط بهتری با مخاطبان محلی برقرار کنند و اعتماد بیشتری از کاربران جلب کنند.
استفاده از دامنههای کشوری مزایای زیادی دارد، از جمله:
-
کمک به بهبود رتبهبندی سایت در موتورهای جستجو
-
هدفگیری دقیقتر بازارهای خاص
-
ایجاد برندینگ قوی و امکان ساخت نامهای خلاقانه، بهویژه زمانی که نامهای دامنه با پسوندهای عمومی (مثل .com) بهخاطر اشباع یا عدم دسترسی در دسترس نباشند.
البته، ثبت این دامنهها ممکن است محدودیتهایی بر اساس قوانین و مقررات هر کشور داشته باشد. از این رو، آگاهی از شرایط ثبت و قوانین هر دامنه کشوری برای اطمینان از انتخاب مناسب بسیار اهمیت دارد.
بهنظر شما مزیت دیگر استفاده از دامنههای کشورها چیست؟ نظر خود را در بخش کامنتها به اشتراک بگذارید. همچنین برای خرید یا انتقال دامنه میتوانید با کارشناسان پارس هاست مشورت کنید.
سوالات متداول
۱- مزیت استفاده از ccTLD ها در کسبوکار چیست؟
استفاده از ccTLD ها باعث افزایش اعتماد کاربران محلی، بهبود سئو در موتورهای جستجو برای کشور هدف و امکان برندینگ محلی میشود. همچنین نامهای دامنه کوتاه و قابل حفظکردن ارائه میدهند.
۲- دامنههای بینالمللیشده ccTLD (IDN ccTLD) چیست؟
کاربران با استفاده از IDN ccTLDها میتوانند از حروف غیرلاتین و زبان مادری خود در دامنه استفاده کنند؛ این امر ضمن ایجاد تجربه کاربری بهتر، هویت ملی و فرهنگی کشورها را نمایندگی میکند.
۳- چگونه میتوانم دامنه کشورها را ثبت یا تمدید کنم؟
برای ثبت، باید شرایط و قوانین هر ccTLD را رعایت کنید، مانند ارائه شناسه ایرنیک برای .ir. برای تمدید، توصیه میکنیم حداقل ۱۰ روز قبل از انقضا اقدام کنید تا دامنه به وضعیت حذف یا آزادسازی نرود.
۰