ساب دامین یا زیردامنه بخشی از دامنه اصلی یک سایت است که قبل از نام دامنه قرار می‌گیرد و بسیاری از وب‌سایت‌های بزرگ اینترنت برای مدیریت بهتر بخش‌های مختلف سایت از آن استفاده می‌کنند. به‌عنوان مثال ممکن است وبلاگ، فروشگاه یا مرکز پشتیبانی یک سایت روی زیردامنه‌های جداگانه اجرا شود. این ساختار باعث می‌شود مدیریت بخش‌های مختلف ساده‌تر شود و هر قسمت بتواند تنظیمات یا حتی سرور مستقل خود را داشته باشد. در ادامه این مقاله از پارس هاست بررسی می‌کنیم ساب دامین چیست، چه کاربردهایی دارد و چه تفاوتی با دامنه و ساب فولدر دارد.

ساب دامین چیست؟

ساب دامین (Subdomain) یا «زیردامنه»، بخشی مجزا و وابسته به دامنه اصلی شماست که دقیقا قبل از نام دامنه اصلی قرار می‌گیرد. اگر دامنه اصلی سایت را یک ساختمان اداری در نظر بگیرید، ساب دامین‌ها حکم بخش‌های مختلف یا اتاق‌های این ساختمان را دارند که هرکدام وظیفه و مدیریت مستقلی دارند. با استفاده از ساب دامین، شما بدون نیاز به پرداخت هزینه اضافی برای خرید دامنه جدید، می‌توانید سرویس‌ها و بخش‌های مختلف سایت خود را تفکیک کنید. 

برای اینکه به صورت عینی با ساب دامنه آشنا شوید، به تصویر زیر دقت کنید.

به منظور درک بهتر جایگاه ساب دامین، باید به ساختار آدرس‌دهی آن نگاه کنیم. هر آدرس اینترنتی اگر همراه ساب دامنه باشد از سه بخش اصلی به شرح جدول زیر تشکیل شده است: test.example.com

به‌طور کلی، زمانی که کاربر آدرسی را در مرورگر وارد می‌کند، این ساختار به سیستم DNS می‌گوید که باید کاربر را به کدام بخش از سرور یا کدام سرویس هدایت کند.

ساب دامین چگونه کار می‌کند؟ 

ساب دامین‌ها در سیستم DNS تعریف می‌شوند به این معنی وقتی کاربری آدرس blog.example.com را در مرورگر وارد می‌کند، سیستم DNS بررسی می‌کند که این زیردامنه به کدام سرور یا آدرس اشاره دارد. این فرآیند از طریق نیم سرورها (Nameservers) و رکوردهای DNS مدیریت می‌شود. شما می‌توانید با دسترسی به تنظیمات DNS در پنل مدیریت دامنه یا هاست، مسیر ساب دامین خود را مشخص کنید.

در واقع برای هدایت ترافیک ساب دامین به مقصد دلخواه، در انواع پسوند دامنه از دو رکورد اصلی استفاده می‌شود:

Cloudflare به عنوان یکی از بزرگترین ارائه‌دهندگان خدمات DNS و امنیت وب، نحوه کار ساب‌ دامین را در سطح رکوردهای DNS اینگونه توضیح می‌دهد:

“Most subdomains serve a specific purpose within the overall context of your website. For example, blog.example.com might be your blog, support.example.com could be your customer help portal, and store.example.com would be your e-commerce site.” «بیشتر ساب‌دامین‌ها هدف خاصی را در چارچوب کلی وب‌سایت شما دنبال می‌کنند. برای مثال، blog.example.com ممکن است وبلاگ شما باشد، support.example.com می‌تواند پورتال پشتیبانی مشتریان شما باشد و store.example.com وب‌سایت فروشگاهی شما خواهد بود.»

اتصال ساب دامین به سرور دیگر

یکی از بزرگترین مزایای استفاده از DNS این است که ساب دامین‌ها کاملا مستقل هستند. یعنی شما مجبور نیستید ساب دامین را روی همان سروری میزبانی کنید که دامنه اصلی روی آن قرار دارد.

مثال: اگر دامنه اصلی روی هاست اشتراکی است و می‌خواهید برای فروشگاه (shop.example.com) از یک سرور مجازی (VPS) قدرتمندتر استفاده کنید:

1. در بخش تغییر DNS دامنه یا تنظیمات DNS دامنه اصلی، یک رکورد A برای shop ایجاد کنید.
2. مقدار (Value) این رکورد را برابر با آدرس IP سرور مجازی قرار دهید.

با این کار، ترافیک سایت اصلی و فروشگاه از دو سرور کاملا مجزا مدیریت می‌شود، بدون اینکه تداخلی با هم داشته باشند.

کاربرد ساب دامین چیست و انواع آن کدام است؟

کسب‌وکارها با استفاده از زیردامنه می‌توانند وبلاگ، فروشگاه، نسخه‌های زبانی یا حتی سرویس‌های پشتیبانی را بدون نیاز به دامنه جدید مدیریت کنند. 

در جدول زیر انواع ساب دامین رایج آمده است:

۱. ساب دامین وبلاگ

آدرس‌هایی مانند blog.example.com معمولا برای بخش مقالات و آموزش‌ها استفاده می‌شوند. بسیاری از شرکت‌ها وبلاگ را روی یک سیستم مدیریت محتوا مانند وردپرس قرار می‌دهند تا مدیریت محتوا از سایت اصلی جدا باشد.

۲. ساب دامین فروشگاه

در آدرسی مثل shop.example.com فروشگاه آنلاین سایت قرار می‌گیرد. این روش به کسب‌وکارها اجازه می‌دهد فروشگاه را روی هاست یا پلتفرم جداگانه اجرا کنند بدون اینکه ساختار دامنه اصلی تغییر کند.

۳. ساب دامین پشتیبانی

ساب دامین‌هایی مانند support.example.com معمولا برای سیستم تیکت، پایگاه دانش یا چت آنلاین استفاده می‌شوند. بسیاری از شرکت‌ها این بخش را به سرویس‌های پشتیبانی خارجی متصل می‌کنند.

۴. ساب دامین نسخه موبایل

در گذشته بسیاری از سایت‌ها نسخه موبایل خود را روی m.example.com قرار می‌دادند تا صفحات سبک‌تر و سریع‌تر برای گوشی‌ها نمایش داده شود. امروزه با رواج طراحی ریسپانسیو این روش کمتر استفاده می‌شود.

۵. ساب دامین نسخه چندزبانه

در سایت‌های چندزبانه از ساب دامین‌هایی مثل fa.example.com یا en.example.com استفاده می‌شود. این روش کمک می‌کند هر زبان ساختار و سئوی مستقل داشته باشد و کاربران سریع‌تر به نسخه مناسب خود هدایت شوند.

۶. ساب دامین دانلود 

در بسیاری از وب‌سایت‌ها یک ساب دامنه جدا مانند dl.example.com برای فایل‌های دانلودی ایجاد می‌شود تا ترافیک دانلود از سایت اصلی جدا شود. این کار باعث می‌شود فشار روی سرور اصلی کمتر شده و سرعت بارگذاری صفحات سایت کاهش پیدا نکند.

مزایای استفاده از Subdomain چیست؟

استفاده از ساب دامین می‌تواند مدیریت سایت‌های بزرگ و چندبخشی را ساده‌تر و حرفه‌ای‌تر کند و در حالت کلی مزایای زیر را به دنبال دارد:

• سازماندهی بهتر بخش‌های مختلف سایت مانند وبلاگ، فروشگاه و پشتیبانی
• امکان میزبانی هر ساب دامین روی سرور یا هاست جداگانه
• مدیریت آسان‌تر پروژه‌های بزرگ و چندبخشی
• جداسازی سرویس‌ها و کاهش دامنه اثر مشکلات امنیتی
• مناسب برای سایت‌های چندزبانه و بین‌المللی
• امکان تست و توسعه بدون تاثیر روی سایت اصلی
• قابلیت استفاده از سیستم‌ها و CMSهای متفاوت برای هر بخش

معایب ساب دامین یا دامنه فرعی چیست؟

در کنار مزایا، ساب دامین‌ها می‌توانند چالش‌هایی هم در مدیریت و سئو ایجاد کنند که از این چالش‌ها می‌توانیم موارد زیر را نام ببریم:

• احتمال تقسیم شدن اعتبار سئو بین دامنه و ساب دامین‌ها
• پیچیده‌تر شدن مدیریت DNS و تنظیمات هاست
• نیاز احتمالی به خرید SSL جداگانه برای هر زیردامنه
• افزایش هزینه در صورت استفاده از سرورهای مستقل
• سخت‌تر شدن مدیریت بکاپ و مانیتورینگ چند بخش
• نیاز به تنظیمات امنیتی مجزا برای هر ساب دامین
• امکان ایجاد تداخل در آنالیتیکس و ردیابی کاربران در برخی ابزارها

تفاوت دامنه و ساب دامین چیست؟

دامنه، آدرس اصلی یک وب‌سایت در اینترنت است؛ اما ساب دامین بخشی از همان دامنه محسوب می‌شود که برای ایجاد بخش‌های جداگانه در سایت استفاده می‌شود. به بیان ساده، ابتدا باید دامنه ثبت شود و سپس می‌توانیم روی آن ساب دامین‌های مختلف بسازیم.

برای درک بهتر این تفاوت، ابتدا باید بدانیم دامنه چیست و چه نقشی در ساختار آدرس یک وب‌سایت دارد. در مقاله مربوط، به طور کامل به این موضوع پرداخته‌ایم.

جدول زیر تفاوت دامین و ساب دامین را نشان می‌دهد.

فرقی نمی‌کند دامنه ir باشد Com و یا غیره در هر صورت ابتدا باید دامنه اصلی را ثبت کنید و سپس در صورت نیاز، ساب دامین‌های مختلف روی آن بسازید. اگر قصد ثبت دامنه دارید می‌توانید طریق پارس هاست اقدام به خرید دامنه مدنظر خود کنید.

تفاوت ساب دامین و ساب فولدر چیست؟

برای ساختاردهی بخش‌های مختلف یک وب‌سایت معمولا دو روش رایج وجود دارد: 

• ساب دامین (Subdomain)
• ساب‌فولدر (Subdirectory)

 هر دو روش برای سازماندهی محتوا استفاده می‌شوند؛ اما از نظر ساختار URL، مدیریت سرور و حتی استراتژی سئو تفاوت‌هایی دارند.

ساب دامین:

• blog.example.com

ساب‌ فولدر:

• example.com/blog

در ساب دامین، بخش جدید به‌صورت یک زیرشاخه از دامنه و قبل از آن قرار می‌گیرد؛ اما در ساب‌فولدر، محتوا داخل یک پوشه از سایت اصلی قرار می‌گیرد. برای اینکه بهتر درک کنید که تفاوت ساب‌فولدر و ساب دامین چیست، به جدول زیر دقت کنید:

چه زمانی ساب دامین انتخاب بهتری است؟

در برخی سناریوهایی مانند موارد زیر استفاده از ساب دامین منطقی‌تر است:

• زمانی که بخش جدید روی سرور یا پلتفرم جداگانه اجرا می‌شود.
• وقتی می‌خواهید یک سرویس کاملا مستقل مثل پنل کاربری یا سیستم پشتیبانی داشته باشید.
• زمانی که پروژه بسیار بزرگ است و نیاز به تفکیک زیرساخت دارید.

تفاوت پارک دامین و ادان دامین با ساب دامین یا زیر دامنه چیست؟

در پنل‌های هاستینگ مانند cPanel یا DirectAdmin معمولا سه مفهوم متفاوت وجود دارد: ساب دامین، پارک دامین و ادان دامین.

 این سه مورد از نظر ساختار دامنه، محتوای نمایش داده شده و کاربرد تفاوت‌های مهمی دارند.

• ساب دامین (Subdomain): زیرمجموعه‌ای از دامنه اصلی است که برای ایجاد بخش‌های مختلف سایت استفاده می‌شود.
• پارک دامین (Parked Domain): دامنه‌ای است که به دامنه اصلی اشاره می‌کند و دقیقا همان محتوای آن را نمایش می‌دهد.
• ادان دامین (Addon Domain): یک دامنه کاملا جدید است که روی همان هاست قرار می‌گیرد اما وب‌سایت مستقلی دارد.

جدول زیر این سه مفهوم را باهم مقایسه کرده است:

نکته: اگر چند دامنه دارید و می‌خواهید همه به یک سایت هدایت شوند، بهتر است به جای پارک دامین از ریدایرکت ۳۰۱ استفاده کنید تا مشکل محتوای تکراری در سئو ایجاد نشود.

تاثیر ساب دامین بر سئو سایت

گوگل رسما اعلام کرده است که از نظر فنی، تفاوتی در خزش و ایندکس‌گذاری بین ساب دامین و ساب‌فولدر قائل نمی‌شود؛ اما تجربه عملی سئوکاران نشان می‌دهد موتورهای جستجو ساب دامین را به عنوان یک موجودیت مجزا شناسایی می‌کنند. 

نقل قولی از گوگل: کاربری در بخش پشتیبانی و نظرات گوگل بیان کرده پرسیده بود که آیا استفاده از ساب دامین برای وبلاگ هنوز تاثیری بر سئوی دامنه اصلی ندارد و آیا گوگل این دو را همچنان به عنوان موجودیت‌های جداگانه در نظر می‌گیرد یا خیر؟

پاسخ گوگل جالب بود:

«اگر وب‌سایت، ساب‌دامین را به عنوان بخشی از یک موجودیت واحد در نظر بگیرد، گوگل نیز آن را به همین شکل خواهد دید. اگر (ساب‌دامین) به وضوح یک تجربه مجزا باشد، توسط گوگل نیز به‌عنوان یک تجربه مجزا پردازش خواهد شد.» “If the website treats the subdomain as part of a single website entity, Google will as well. If it is clearly a separate experience it will be treated as such by Google.” منبع: google

جالب اینجاست این استقلال ساختاری، تاثیر مستقیم بر انتقال اعتبار و لینک‌سازی داخلی دارد که در این رابطه نکات زیر اهمیت زیادی دارند:

• اعتبار دامنه اصلی به‌طور خودکار به ساب دامین منتقل نمی‌شود. 
• گوگل لینک‌های بین دامنه اصلی و ساب دامین را مشابه لینک‌های خارجی شناسایی می‌کند. 
• ساب‌فولدر تمام اعتبار دامنه مادر را به ارث می‌برد و برای سئو مناسب‌تر است.

چه زمانی باید از ساب دامین استفاده کنیم؟

ساب دامین زمانی کاربرد دارد که بخشی از سایت به مدیریت، سرور یا ساختار جداگانه نیاز داشته باشد در حالت کلی سناریوهای مفید برای آن شامل موارد زیر هستند:

• فروشگاه اینترنتی جدا برای ایزوله‌سازی امنیت و پرداخت.
• سیستم SaaS برای مدیریت مستقل کاربران و سرورها.
• اپلیکیشن یا پنل کاربری برای اجرای جدا از سایت اصلی.
• وبلاگ مستقل برای جلوگیری از فشار روی هاست اصلی.
• نسخه موبایل یا PWA برای معماری متفاوت.
• API اختصاصی برای ارتباط نرم‌افزارها و سرویس‌ها.
• محیط تست و توسعه برای جلوگیری از اختلال در سایت اصلی.
• انجمن یا سیستم پشتیبانی برای مدیریت ترافیک جداگانه.
• سایت چندزبانه با سرورهای مختلف منطقه‌ای.
• CDN یا فایل‌سرور برای تحویل سریع‌تر فایل‌ها.

از طرفی دیگر سناریوهای نامناسب برای ساب دامین را می‌توانیم اینگونه بیان کنیم:

• وبلاگ شرکتی ساده بهتر است در ساب‌فولدر باشد.
• دسته‌بندی‌های محتوایی نیازی به ساب دامین ندارند.
• لندینگ‌پیج‌های تبلیغاتی بهتر است روی دامنه اصلی باشند.
• سایت‌های کوچک معمولا به ساب دامین نیاز ندارند.
• فروشگاه‌های کوچک وردپرسی بهتر است روی همان دامنه اصلی اجرا شوند.

نحوه ساخت ساب دامین در هاست

برای ساخت ساب دامین، مراحل مختلفی باید در کنترل پنل هاست شما انجام شود که بسته به نوع کنترل پنل این مراحل فرق می‌کند. در ادامه نحوه ساخت ساب دامین در دایرکت ادمین و سی پنل آورده شده است.

آموزش ساخت ساب دامین در سی پنل (cPanel)

برای ساخت ساب دامین در سی پنل مراحل زیر را دنبال کنید:

1. وارد سی‌پنل شوید.
2. به بخش Domains و سپس Domains بروید.

1. روی Create A New Domain کلیک کنید.

1. نام کامل ساب دامین (مانند blog.example.com) را وارد کنید.
2. تیک Share document root را بردارید تا پوشه مجزا ساخته شود.
3. روی Submit کلیک کنید.

آموزش ساخت ساب دامین در دایرکت ادمین (DirectAdmin)

برای ساخت ساب دامین در دایرکت ادمین مراحل زیر را در پیش بگیرید:

1. وارد دایرکت‌ادمین شوید.
2. به بخش Subdomain Management بروید.
3. روی Create یا Add Subdomain کلیک کنید.
4. فقط نام ساب دامین (برای نمونه shop) را وارد کنید.
5. سیستم به‌طور خودکار پوشه را ایجاد می‌کند؛ روی Create کلیک کنید.

آیا محدودیتی در تعداد ساب دامین وجود دارد؟

تعداد ساب دامین‌های قابل ساخت به دو عامل کلیدی زیر بستگی دارد:

• پروتکل DNS محدودیتی برای تعداد کل ساب دامین‌ها ندارد اما عمق ساختار آن به ۱۲۷ سطح محدود می‌شود.
• شرکت‌های هاستینگ بر اساس پلن خریداری‌شده سقف مشخصی برای ساخت ساب دامین اعمال می‌کنند.

آیا به ساب دامین نیاز داریم یا خیر؟

ساب دامین ابزاری قدرتمند برای سازمان‌دهی و مدیریت بخش‌های مستقل یک وب‌سایت بزرگ است. استفاده از زیر دامنه به شما امکان می‌دهد تا بدون هزینه اضافی برای خرید دامنه جدید، پروژه‌های مختلف خود را روی سرورهای مجزا میزبانی کنید. با این حال به دلیل تاثیرات سئویی و عدم انتقال خودکار اعتبار دامنه اصلی، بهتر است فقط در صورت وجود نیازهای فنی و امنیتی مشخص به سراغ ساخت ساب دامین بروید.

اگر هنوز دامنه سایت خود را ثبت نکرده‌اید، برای راه‌اندازی وب‌سایت‌های شخصی، شرکتی یا فروشگاهی می‌توانید از خدمات خرید دامنه و ثبت دامنه‌ های محبوب مانند com.، ir.، net.، org. و سایر پسوندهای دامنه در پارس‌هاست استفاده کنید و سپس متناسب با ساختار پروژه، ساب‌دامین‌های موردنیاز خود را ایجاد کنید.

سوالات متداول

ساب دامین چیست؟

ساب دامین بخش پیشوند دامنه اصلی است که برای تفکیک و مدیریت مستقل بخش‌های مختلف یک وب‌سایت استفاده می‌شود.

تفاوت ساب دامین و ساب‌فولدر چیست؟

ساب دامین یک بخش کاملا مجزا روی سرور است اما ساب‌فولدر پوشه‌ای درون دامنه اصلی محسوب می‌شود.

آیا ساب دامین برای سئو بد است؟

خیر اما به دلیل عدم انتقال خودکار اعتبار دامنه اصلی، رشد سئوی آن به تلاش بیشتری نیاز دارد.

آیا برای ساب دامین باید دامنه جدا خرید؟

خیر ساب دامین‌ها رایگان هستند و روی دامنه اصلی شما بدون هزینه اضافی ساخته می‌شوند.

آیا هر ساب دامین SSL جدا نیاز دارد؟

بله هر ساب دامین به گواهی امنیتی مجزا یا استفاده از گواهی Wildcard SSL نیاز دارد.

چند ساب دامین می‌توانیم بسازیم؟

تعداد ساب دامین‌های قابل ساخت کاملا به محدودیت‌های مشخص‌شده در پلن هاست شما بستگی دارد.